728 x 90

استقبال از برخورد؟

شورای سردبیری : دیروز، آقای تاجزاده طی پیامی خبر از “رسیدن نقطه عطف یا حذف یکی از دو دولت” داده‌اند و طی توییتی نوشته بودند که “یا دولت پنهان با کنار زدن دولت قانونی ارکان حکومت را کامل در دست می‌گیرد و یا عقب‌نشینی می‌کند” این پیش‌بینی البته در روزی که مشاور دولت روحانی خبر از وجود توطئه‌ای برای سقوط دولت در اردیبهشت ماه از طریق افزایش قیمت ارز داده است می‌تواند منطقی باشد و شاید افرادی اطلاعات بیشتری هم داشته باشند، اما تبدیل این پیش‌بینی به پوستر همراه با تصویر مردم در حال تظاهرات در خیابان، از تصوری که پشت پیش‌بینی وجود دارد خبر می‌دهد: مردم به خیابان می‌آیند و کودتای درون نظام را شکست می‌دهند. درباره تصورات رمانتیکی که در میان جوانان هوادار چهره‌های محبوب جنبش اصلاحات رایج است، می‌توان توضیحاتی داد. لازم است، زیرا باید به هزینه دادن برای تصورات رمانتیک پایان داد.

اینکه در ایران به تعبیری دو دولت وجود دارد و آنها با هم رقابت دارند درست است. این احتمال هم که ممکن است روزی یکی توسط دیگری کنار زده شود وجود دارد، اما این دو پیکره که یکی معمولا انتخابی و دیگری اساسا انتصابی است، از دوران آقای خمینی در جمهوری عجیب ما وجود داشته‌اند و در حال مقابله با یکدیگر، و هیچگاه هم نتوانسته اند دیگری را حذف کنند. در دوران قبل از ۶۷ بخش انتخابی آن از مجلس درمی‌آمد و بخش انتصابی ان از انتخاباتی که برنده آن از پیش معلوم بود. در دوران پساخمینی، روند ثابتی وجود داشته است که جز دوره استثنایی احمدی‌نژاد، (همسو شدن دولت انتخابی و انتصابی) در آن سه دوره کشمکش بین بخش انتصابی و انتخابی (دولت‌های هاشمی، خاتمی، روحانی) وجود داشته است و دولت پنهان مورد اشاره آقای تاجزاده نیز حاصل تکامل آن دولت انتصابی است. گاهی از این وضعیت در ادبیات سیاسی ایران به عنوان حاکمیت دوگانه نیز نامبرده شده است.

نکته مهمی که از نگاه برخی مغفول می‌افتد این است که وجود این وضعیت حاصل توازن نیروهای اجتماعی و نتیجه ناتوانی کسی است که اسلحه و کلید زندان را در دست دارد، در مقابل کسانی که از حق انتخاب خود استفاده کرده و آن را پاس می‌دارند. هر دو پیکره قدرت دارند و در تمام دوران تقریبا سی ساله اخیر نتوانسته‌اند از پس یکدیگر برآیند. این دو، همچون کشتی‌گیران سومو ژاپنی، فقط با هل دادن یکدیگر غلبه میابند و پشت دیگری را هیچوقت به خاک نمالیده و از میدان به در نکرده‌اند. در تمام دورانی که این رویارویی ادامه داشته، از یکسو حزم امثال خاتمی (که خرده‌روشنفکران به او می‌گفتند به اتکای ۲۰ میلیون رای “ترتیب اینا رو بده”) و از سوی دیگر خودداری بزرگانی که با حزم خود وسوسه (اجازه بدین سر این مار رو له کنیم) را رد می‌کردند، این کشور بر مدار خشونت اندک چرخیده، اما از مهلکه کودتا علیه خود و راه افتادن حمام خون برای یکدست کردن حکومت گریخته است. توازنی از بی‌عدالتی و رقابت نابرابر، آرامشی از سرکوب و محدودیت و توافقی از سر اجبار و حزم ما را با آسیب کمتر به امروز رسانده است. نمی‌توانیم با احساس اینکه عناصر دست سوم و مخبطی در فلان خبرگزاری بهمان نهاد، سناریوی برخورد به رخ‌مان کشیده‌اند آماده‌باش قیام بدهیم. توازن کنونی، با همه بدریختی و اجزای تهوع‌آور و اثرات روحیه‌کشی که دارد، گروهی از ما را برای آنکه بی‌مهابا و کور شده از شور ابلهانه ایدئولوژیک، همشهریان خود را به شلیک بی‌مهار مسلسل در خیابان‌ها ببندیم مانع شده است. این وضع را نمیپسندیم، اما فعلا بدیلی برای آن در دسترس نداریم. پس حفظش می‌کنیم.

البته این به معنای حاکم کردن سکون گورستانی بر خودمان نیست. امثال اشخاص محترم، محبوب و معتبری مانند آقای تاجزاده می‌توانند برای زنده و بانشاط نگه داشتن جوانان نقش مهم داشته باشند و با تشویق جامعه به حضور هر چه بیشتر در هر عرصه‌ای که می‌توانند، از به سرقت رفتن یا سرکوب حقوق اجتماعی جلوبگیرند و هر روز سنگر تازه‌ای را از دست اقتدارطلبان درآورند. در واقع، خوب است که بر اساس رهنمود و خط‌مشی آقای بهزاد نبوی، هم‌حزبی باتجربه‌تر آقای تاجزاده عمل کنیم که معتقد است به جای ورود به کشمکش بر سر قدرت، به “اثرگذاری بر قدرت ” فکر کنیم.

وجود دولت پنهان و حاکمیت دوگانه و حضور نهادهای فراقانونی در کنار نظام قانونی در کشور ما، نه حاصل انتخاب که بر آمده از دل موقعیت تاریخی، فرهنگی و ساختار نیروهای اجتماعی ماست. هزینه وجود آن بویژه در حوزه اقتصاد بسیار زیاد بوده است. اما روش از بین بردن آن به صورت تدریجی و بطئی، هزینه کمتری از رویارویی آخرالزمانی دارد. بنابراین، به هم زدن هر برنامه‌ای که نزد دولت پنهان برای رویارویی و یکسره کردن کار وجود داشته باشد، وظیفه اصلاح‌طلبان است و نه استقبال از آن برای عقب نشاندنش.

  • لینک کوتاه:

مطالب اخیر

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای ضروری با ستاره (*) مشخص شده‌اند.

Cancel reply